Jouw foute held
Di Mei 10, 2011 6:22 pm
Voor de essaywedstrijd van o.a. de Volkskrant schreef ik het onderstaande essay. Het thema was 'Jouw foute held'. Gelukkig heb ik veel plezier gehad tijdens het schrijven, want het essay werd er in de allereerste ronde al uitgegooid. Ik had misschien toch beter over Hugo Chavez kunnen schrijven, ook één van mijn foute helden, want de voorbeelden in de wedstrijdoproep waren op eén na allemaal foute politieke helden.
-0-0-0-0-0-0-0-
Fernando
Het was meteen raak op mijn allereerste salsales, een kleine tien jaar geleden. Mijn gloednieuwe salsaleraar Ewald Chocolaad hield een hele tirade tegen, wat hij noemde, 'Cubaanse fratsen'. Hij zou ons mooi en goed leren dansen, en dat kon je van die Cubaan aan het Boterdiep niet zeggen. Met 'die Cubaan' bedoelde hij Fernando, die een aantal jaren daarvoor vanuit het belangrijkste Cubaanse folkloristische ballet, de Conjunto Folklorico Nacional, als salsaleraar in Groningen was neergestreken; van een wereldpodium naar een kleine, Nederlandse stad. Maar dat wist ik toen allemaal nog niet. Ik was halverwege de dertig en desondanks nog behoorlijk groen en gereformeerd. Ik vond mijzelf enorm vrijgevochten omdat ik op salsales ging.
De aanleiding van Ewald Chocolaads woede was een leerlinge van hem die naar een salsaproefles van Fernando was geweest en die zich met een ontwrichte heup weer bij haar oude salsaleraar had gemeld. Ik wist niks van salsa, wist alleen heel vaag waar ongeveer Cuba en de Nederlandse Antillen lagen. Voor mijn gevoel waren al die Caribische eilanden één pot nat. Ewald Chocolaad had er maar één les voor nodig om mij duidelijk te maken dat Antilliaanse salsa heel wat anders was dan Cubaanse salsa. Het ging volgens hem bij salsa niet om de pasjes en de figuren die je bij 'die Cubaan' leerde, maar om het dansen zélf. Dat dansen moest van binnenuit komen, de muziek zat al in jezelf. Antilliaanse salsa was ingetogen. En heel braaf, denk ik nu.
Ik vond dat allemaal bijzonder interessant en zat bij die eerste salsalessen eigenlijk alleen maar ja-en-amen te knikken. Natuurlijk begreep ik ook wel dat Fernando op dat moment dé grote concurrent van Ewald Chocolaad was die veel leerlingen bij hem wegkaapte. Ewald kon niet veel anders doen dan alles van 'die Cubaan' afkeuren. Er speelde ook nog iets anders. Ewald Chocolaad had de salsa naar Nederland gebracht en met veel pijn en moeite een loopplank weten te leggen tussen zwoele Zuid-Amerikaanse heupbewegingen en een preutse, calvinistische bevolking. Hij wist keurige middenklassers ervan te overtuigen dat salsa óók voor fatsoenlijke mensen was. Net toen de salsa hier een beetje normaal begon te worden wandelde Fernando over die loopplank Groningen binnen. Salsa en seks werden bij hem weer synoniem.
Mijn nieuwsgierigheid naar 'die Cubaan' was vanaf mijn eerste salsales gewekt. En ik werd op mijn wenken bediend. Want eigenlijk was er elke week wel weer een nieuwtje over 'die Cubaan'. Fernando was een rokkenjager en schuimde de stad af. Hij zou de vriendin van een andere salsaleraar hebben ingepikt en die salsaleraar vervolgens de toegang tot zijn salsaparty's hebben ontzegd. Ik zat met oren op steeltjes te luisteren, en sloot, net als Maria, al deze woorden in mijn hart. Voor mij veranderde Groningen ineens van een duffe provinciestad in een plaats waar Eindelijk Eens Wat Gebeurde! Dankzij 'die Cubaan'!
Het hoogtepunt van de kritiek was tijdens mijn zesde of zevende salsales, de les ná de LatinDanceNight, hét jaarlijkse salsaevenement van Groningen. Fernando had voor het optreden met zijn demoteam een complete choreografie van Gloria Estefan gekopieerd. “Ja, en?” vroeg ik in mijn naïviteit ook nog. Ik snapte die ophef niet. Maar een paar jaar later zag ik de twee video's: één met het optreden van Gloria Estefan en één met het optreden van het demoteam van Fernando. Fernando had niet alleen de choreografie in zijn geheel overgenomen, hij had ook vanalles veranderd en verbeterd. Bij Gloria Estefan was de choreografie de achtergrond geweest van haar optreden. Bij Fernando was zíj naar de luidsprekers verwezen en stond het dansen centraal. Het resultaat was dat het kopie zo mogelijk nóg beter was dan het origineel. Ik was verbijsterd, begreep waarom het destijds voor zoveel commotie had gezorgd. Maar ik smolt ook weg van bewondering. En mijn besluit stond vast: ooit zou ik gaan salsadansen bij Fernando!
Nu, na al die jaren, heb ik dat nog steeds niet gedaan. Want ondertussen weet ik wie Fernando is, dankzij de vele verhalen over nachtelijke orgieën, drinkgelagen en braspartijen, en de grote hoeveelheid vrouwen die 'iets' met hem hebben gehad. Ik heb hem vaak op de dansvloer in actie gezien op al die salsaparty's die ik bezocht. Fernando is één bonk testosteron en Cubaanse viriliteit. Ooit, toen de website Latinnet net was gelanceerd -een site die onder andere actueel salsanieuws brengt dat de bezoekers zelf kunnen insturen- vertelde één van de beheerders mij dat een leerlinge van Fernando, een jonge vrouw, heel verontwaardigd 'nieuws' had ingestuurd. Ze was er namelijk achter gekomen dat Fernando het behalve met haar, óók nog met drie andere vrouwen uit haar lesgroep deed - Fernando had op dat moment een vaste vriendin en zo'n vijftien salsagroepen per week... De beheerder had kalmpjes teruggemaild dat het 'nieuws' niet geplaatst werd omdat het geen nieuws was.
Eigenlijk had ik al heel snel in de gaten dat ik uit de buurt van Fernando moest blijven: een kwestie van een héél erg spannende, maar ook héél erg foute man. Een mij onbekend type man ook. Elke keer als ik hem zie, voel ik het vibreren in mijn onderbuik, zingen mijn heupen psalmen en voel ik mij op-en-top vrouw. Er is geen andere man die dit in mij losmaakt. Ik ben een hele verstandige vlinder die heeft besloten om níet in de kaarsvlam te vliegen, helaas, helaas, helaas. Diep van binnen weet ik dat ik niet ben opgewassen tegen zó'n overkill aan charme en potentie, het zou mijn ondergang zijn. Daar komt nog eens bij dat Fernando een weergaloze danser is, van een niveau dat ik nog nooit eerder heb gezien.
Het jatten van choreografien gebeurt nog steeds, Fernando is gewoon geen choreograaf. Al zijn choreografien worden vakkundig bij elkaar gejat en met het nodige knip- en plakwerk aan elkaar geplakt. Het zijn allemaal kleine stukjes zonder enige lijn of samenhang, soms zelfs zonder verbinding; dan zie je de dansers ineens een paar passen naar een andere plek lopen of gewoon even wachten tot het volgende stukje. Dankzij YouTube is het nu allemaal te reconstrueren. Maar wat Fernando jat wordt mooier dan het ooit is geweest; hij is een begenadigd transformator. Hij heeft bovendien een feilloze antenne voor wat 'in' is. Soms lijkt het alsof hij in een open verbinding met Cuba staat, met de stad Santiago vooral. De nieuwste Cubaanse trends, de mooiste nieuwe muziek uit Santiago, alles wordt verwerkt tot een hoger niveau. Misschien is dat wel de reden dat niemand iets van dat jatten zegt omdat het zo ontzettend perfect gebeurt. Eigenlijk heeft Fernando dat jatten helemaal niet nodig. Want als voormalig eerste- én solodanser van de Conjunto Folklorico Nacional kan hij improviseren als geen ander. Getraind en geselecteerd op Cuba, het neusje van de Cubaanse zalm: als je zó goed kunt improviseren, dan heb je helemaal geen choreografie nodig. Hij is ook zó'n fenomenale danser dat hij zelfs alleen met wat basispassen al imponeert. Fernando is de beste reclame voor de salsa en voor Cuba. En voor zichzelf.
Op dit moment, na achteneenhalf jaar salsa, zijn er in Groningen meerdere goedopgeleide Cubaanse salsaleraren; Groningen is een waar Mekka voor de Cubaanse salsa. Maar er is maar één Fernando. De verontwaardiging over zijn gedrag en zijn uitspattingen is in de loop van de jaren alleen maar heviger geworden. Zijn leslocatie heeft hem er uiteindelijk uitgezet na hem jarenlang de hand boven het hoofd te hebben gehouden. De geruchten gaan dat de dansschool van Fernando tenminste al één keer failliet of bijna-failliet is gegaan. Fernando is ook helemaal geen goede salsaleraar, het gaat bij zijn lessen helemaal niet om zijn leerlingen, het draait allemaal alleen maar om Fernando zelf. Desondanks is zijn salsadansschool nog steeds één van de grootste van Groningen, de groepen zitten overvol. En de nieuwe vriendinnen blijven aanstromen. Het is steeds hetzelfde type vrouw: jong, beeldschoon, hoog op de benen, vaak behoorlijk slim en goede dansers. Ze komen binnen via de proeflessen omdat ze willen leren salsadansen, en ze blijven voor hem.
Ikzelf sta, op een veilige afstand, nog steeds in de voorste gelederen van zijn bewonderaars. Ik kan het niet verklaren, maar ik vind hem geweldig, een zegen voor een stad als Groningen! De mensen om mij heen begrijpen dat niet, vinden dat in tegenstrijd met de morele eisen die ik normaal aan mensen, aan met name mannen stel. Ik kan het ook helemaal niet rijmen met mijn feministische overtuigingen die toch ook nog ergens in mij zouden moeten zitten. Maar Fernando heeft iets in mij geactiveerd waarvan ik niet eens wist dat ik dat in mij had. Hij is het noorden op mijn kompas. Wat er nog aan gereformeerds in mij zat, is nu wel verdwenen. En ik hoop ook niet dat dat ooit weer terug komt.
|
